تبلیغات
سیستماتیک گیاهان داروئی - گیاهشناسی(خانواده ارکیده )


Admin Logo
themebox Logo
y
نویسنده :معصومه
تاریخ:جمعه 2 اردیبهشت 1390-09:18 ب.ظ

گیاهشناسی(خانواده ارکیده )

بیشتر ارکیده‌ها سبزینه‌دار می‌باشند ولی تعدادی ساپروفیت و بدون برگ هستند. ساقه‌ها ممکن است دارای یک یا چند میان گره متورم و دارای یک یا چند برگ باشند. برگها دارای شبکه رگبرگی موازی می‌باشند. برگها از شکلهای مختلف کشیده ، بیضی و گرد برخوردارند و یک در میان بر روی ساقه قرار گرفته‌اند. همچنین برگها ضخیم و چرمی و یا نازک ، نرم و گاهی چین‌دار می‌باشند. گلها نیز بسیار مشخص بوده و قطر آنها از چند میلیمتر تا 45 سانتیمتر می‌رسد. رنگهای آنها متنوع و برخی دارای 2 یا 3 رنگ می‌باشند. برخی ارکیده‌ها اصلا عطر و بویی ندارند در حالی که برخی دیگر بسیار معطرند.

قسمت مورد استفاده گیاه
مهمترین قسمت مورد استفاده ثعلب پیاز آن است که بعد از خشک و پودر کردن برای بستنی سازی استفاده می شود. زیرا این گیاه دارای مواد نشاسته ای است.
همچنین به دلیل اینکه دارای ماده ای مغذی به نام باسورین است، برای تهیه آرد مورد استفاده قرار می گیرد. از آرد ثعلب در ترکیه نوشابه ای تهیه می شود به نام ثعلب (Salep) که این نوشیدنی بیش از حضور قهوه و چای در کشورهای دیگر مانند انگلستان و آلمان نیز مصرف می شود.
از آرد ثعلب دسرهایی نیز تهیه می شود، از جمله پودینگ ثعلب و بستنی ثعلب. منطقه قهرمان مرعش ترکیه از تولید کنندگان بزرگ آرد ثعلب است که این آرد با نام «ثعلب مرعش» معروف است.

ترکیبات شیمیایی گیاه
ثعلب دارای 50 درصد مواد لعابی مانند باسورین، ئیدرات کربن شبیه صمغ عربی و غیر محلول در آب، 27 درصد آمیدون تغییر شکل یافته، 5 درصد مواد پروتیدی، 5 درصد قند، املاح معدنی نظیر کلرو سدیم و فسفات کلسیم و همچنین مقدار جزئی از اسانسی است که بر اثر خشک شدن عضو گیاه به صورت کومارین تغییر شکل پیدا می کند.

محل رویش و پراکندگی طبیعی گیاه
ثعلب بیشتر در جنگلها و چمنزارهای مرطوب نواحی کوهستانی تا ارتفاع 2000 متری می روید. در منطقة وسیعی از اروپا و نواحی شمالی و غربی آسیا و همچنین شمال آفریقا پراکندگی دارد. در ایران در آذربایجان، دیلمان و نواحی مرطوب کوه گلوزا می روید.


خواص درمانی
جوشانده ثعلب اثر مفرح و نرم کننده دارد و در رفع سرماخوردگی، اخلاط خونی، رفع حالات تحریکی و التهابی سینه یا دستگاه هاضمه و همچنین رفع نفریت، ورم مثانه و اسهالهای ساده مفید واقع می شود.
از دم کردن 100- 50 گرم آن در یک لیتر آب نوعی ژله به دست می آید که برای موارد مذکور و ورم حاد روده می توان از آن استفاده کرد.
ثعلب را می توان برای استفاده با شیر یا جوشانده ها و کاکائو مخلوط نمود.
این گیاه برای کسانی که معدة حساس دارند و همچنین برای کودکان غذای مناسبی به حساب می آید.
گلهای این گیاه نوش خوبی برای زنبور عسل است و باله کردن و خورد کردن گل آن ماسک خوبی برای صورت تهیه می شود.

پرورش ارکیده ها
در خانواده اركیداسه گونه­های گیاهی بسیار متنوعی وجود دارند. تا بحال حدود 1200 گونه متفاوت از اركیده‌ها شناخته شده‌اند. در كشور ما حدود 12 تا 15 رقم مختلف از اركیده­ها كشت می‌شوند.
برای پرورش و نگهداری اركیده­ها شرایط نسبتاً اختصاصی لازم است یعنی نمی­توان آن‌ها را در كنار گیاهان برگ سبز نگهداری كرد، بلكه احتیاج به گلخانه‌های اختصاصی دارند.
فرم­های قدیمی اركیده روی یك سرخس بنام اوسموندا پرورش داده می­شدند. این سرخس یك سرخس اروپایی است كه گیاه را بر روی بقایای تخمیر شده آن پرورش می­دادند. امروزه پرورش اركیده بر روی الف)‌سنگریزه، ب) پشم سنگ ج) پوكه­های معدنی صورت می‌گیرد. هر عاملی را كه بتوان از آن بعنوان یك تكیه‌گاه استفاده كرد برای نگهداری ریشه­های سطحی و ضعیف اركیده­ها مناسب است.
به كمك یك حایل یا نگهدارنده مثل پوكه معدنی یا سنگریزه، عناصر غذایی را برای اركیده مصنوعاً فراهم كرده و سپس آن‌ها را مورد تغذیه قرار می‌دهیم. كاتلیا گیاهی از خانواده اركیده است كه به راحتی با شرایط محیطی سازگار می­شود. گیاهان خانواده اركیده بوسیله‌ی اندام جنسی تولید بذر می­كنند. گل‌های این گیاه دارای اندام نر و ماده می‌باشند. اما بذر این گیاهان فوق­العاده كوچك بوده و شباهت زیادی به هاگ­ دارد و فاقد اندوخته غذایی می‌باشد. بذر­ها را در محیط­های كشت غذایی نظیر كشت بافت پرورش می­دهند. گیاهان خانواده اركیده بوسیله تقسیم بوته تكثیر می­شوند.

بذرهای اركیده
- ریز، شبیه به هاگ؛
- ناقص با اندوخته غذایی كم؛


تهویه مناسب

برای نگهداری اركیده پس از تكثیر و جدا كردن آن ابتدا یك بسته سنگ‌ریزه‌ی استریل یا یك پوكه معدنی را آماده می­كنند. از آنجا كه بستر باید عاری از هرگونه آلودگی­های قارچی و بیماری باشد، ابتدا آن‌ها را ضدعفونی می­كنند. گاهی به منظور جلوگیری از برخی مشكلات مقداری زغال به این سنگ‌ریزه‌ها یا دیگر نگهدارنده­ها اضافه می­كنند. بعد از استقرار گیاه در گلدان یا در بستر كاشت اصلی، آنگاه آنرا در معرض نور كامل و غیر مستقیم قرار می­دهند. نكته مهم و قابل توجه در پرورش اركیده، وجود درجه حرارت ثابت و كاملاً یكنواخت است. این گیاه بطور ثابت به درجه حرارت خنك در حدود 18 تا 20 درجه سانتی‌گراد در شبانه روز احتیاج دارد. نكته دیگر اینست كه گلخانه­های تولید اركیده باید از تهویه مناسب برخوردار باشند. كه بیشتر دارای سیستم فن­ Fan می‌باشند. بعد از پرورش گیاه، گل­های اركیده با دم‌گل­های نسبتاً كوچك ظاهر می­شوند. گل­ها به صورت چند تایی روی یك دم‌گل 5 تا 10 سانتیمتری قرار دارند. زمان برداشت اركیده­ها هنگامی است كه گل­ها كاملاً شكفته شده باشند ولی از زمان شكوفایی­ آن‌ها خیلی نگذشته باشد.
اركیده­ها جزء دسته­هایی هستند كه در حالت غنچه­ قابلیت شكوفایی كامل را ندارند، لذا بعد از برداشت گل­ها در صبح زود و دسته بندی آن‌ها بهتر است كه آن‌ها را در كپسول­های خاصی كه به این منظور ساخته شده­اند و تا نیمه دارای مواد نگهدارنده هستند قرار بدهند. در این ­صورت است كه عمر گل بریده تا حدود 10 روز بالا می­رود.
بعد از پایان دوره گل دهی یا فاز زایشی، گیاهان را به یك استراحت اولیه می­برند. این استراحت باید در درجه حرارت ثابت گلخانه صورت بگیرد و تغذیه نیز به همراه آب آبیاری برای این گیاهان ادامه پیدا كند. نكته قابل توجه اینست كه نوع تغذیه و فرمول غذایی را كه در این مرحله برای گیاه استفاده می­كنند با عناصر غذایی در مرحله گل دهی یا قبل از آن متفاوت است، و فرمول­های غذایی جداگانه­ای برای مراحل مختلف رویشی گیاه استفاده می‌شود.




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات()